چشم پرندگان و ساختار اطراف آن با پستانداران متفاوت بوده و حس بینایی آنها بسیار توسعه یافته است . بنابراین کره چشم آنها به طور قابل ملاحظه ای بزرگتر از کره چشم پستانداران است . عنبیه هم بزرگ بوده و کل منطقه باز پلک چشم را پر کرده است .صلبیه یا بخش سفید چشم که خارج از عنبیه قرار دارد به طور طبیعی قابل رویت نیست . عنبیه دارای رنگدانه های زیادی است . برخی از گونه های طوطی سانان دارای عنبیه ای با رنگدانه قرمز یا قهوه ای مایل به قرمز هستند بنابراین چشمانی قرمز رنگ دارند واین قرمزی تا زمانی که فقط محدود به عنبیه باشد طبیعی خواهد بود .

قرمزی چشم در پستانداران هنگامی رخ میدهد که عروق خونی در سطح چشم گشاد و پرخون شده و در صلبیه قابل رویت است . از آنجائیکه صلبیه در چشم پرندگان قابل رویت نیست این امر نمی تواند یکی از علل شایع قرمزی چشم پرندگان باشد . رنگ قرمز در چشم طوطی ها به علت التهاب ملتحمه ( غشای مخاطی اطراف حدقه چشم یا پرده پوشاننده پلک )، غشای چشمک زن (پلک سوم یا پرده شفافی که روی کره چشم را میپوشاند)و یا پلک ها ظاهر می شود.

وقتی که غشای چشمک زن بسته می شود از نیمه بالای canthus میانی ( بخش نزدیک به منقار )، به سمت پایینِ بخش خارجی چشم( canthus جانبی ) حرکت می کند.اگر قرمزی چشم در غشای چشمک زن رخ دهد ، این قرمزی در canthus میانی ظاهر خواهد شد .

قرمزی و ورم ملتحمه می تواند در اطراف حدقه چشم ظاهر شود هرچند که معمولا این قرمزی در حاشیه پلک پایینی بیشتر قابل توجه است . در پرندگان خانگی زمانی که چشم بسته است ، پلک پایینی حرکت می کند . تورم و قرمزی پلک ها در پرندگان شایع است . در این حالت به نظر می رسد که پرنده درد می کشد و ممکن است چشم آسیب دیده را بسته نگه دارد .

جمجمه پرندگان پر از حفره های هوا یا سینوس هایی است که وزن جمجمه را کاهش می دهند( یک سازگاری مورد نیاز برای پرواز کردن ) . این سینوس ها با مجرای بینی در ارتباط هستند و به طور کامل در اطراف چشم گسترش یافته اند .به دلیل این ارتباط ، عفونت دستگاه تنفسی به سینوزیت و بافت های اطراف آن گسترش خواهد یافت. پرندگان مبتلا به سینوزیت به علت التهاب دیواره سینوس یا چرکی شدن سینوس ها ،اغلب دارای چشمانی متورم هستند . در واقع چشم ممکن است تحت فشار قرار گرفته و متورم شود .

قرمز شدن چشم و ساختار اطراف آن بدون هیچگونه علایمی ، در برخی از طوطی ها مخصوصا ککاتیل ها شایع است.طوطی هایی که دچار التهاب چشم و ساختارهای اطراف آن شده اند ممکن است دارای ترشحات چشمی نیز باشند و از آنجائیکه سینوس ها ارتباط بسیار نزدیکی با چشم دارند بسیاری از طوطی ها ممکن است علایم بیماری دستگاه تنفسی فوقانی نظیر آبریزش و ترشحات بینی داشته باشند .

رگهای خونی باریکی(مویرگها) که شبکیه چشم را تغذیه می کنند پشت عنبیه قرار گرفته و بدون بزرگنمایی قابل رویت نیستند . ترومای شدید یا عفونت داخل کره چشم ممکن است باعث خونریزی داخل کره چشم شود که هایفما نامیده می شود در این حالت ممکن است کره چشم همانند یک گوی قرمز رنگ بدون مردمک به نظر برسد .

التهاب ملتحمه و پلک ها ممکن است به علت محرکهای محیطی مانند گرد و غبار ، اسپری و دود رخ دهد . پرندگان به دود سیگار بسیار حساس هستند و باید از کشیدن سیگار در اطراف آنها به شدت خودداری کرد. در صورت امکان محرکهای محیطی را کاهش دهید.اگر این قرمزی بعد از ۲۴ ساعت همچنان ادامه داشته باشد و یا سایر علایم ظاهر شوند، مراجعه به دامپزشک ضروری خواهد بود .

باید مراقب چه علایمی باشیم ؟

*تورم اطراف چشم

*عطسه یا ترشحات بینی

*سستی و بی حالی

*خواب آلودگی بیش از حد ، پرهای ژولیده و پف کرده و قرار دادن سر زیر بال

*بی اشتهایی

*به سختی نفس کشیدن

علت قرمز شدن چشم با توجه به شدت این رنگ ( کم رنگ یا پر رنگ بودن آن ) و اینکه کدام بخش از چشم تحت تاثیر قرار گرفته ، متفاوت خواهد بود . هایفما به علت تروما یا عفونت داخل چشم ایجاد می شود . محرکهای محیطی و یا عوامل عفونی ممکن است باعث تورم ملتحمه و پلک ها شود . تورم ملتحمه همراه با تورم پلک ها و چشم های برآمده از عوامل ثانویه ی بیماری سینوسی و وجود تومور ها هستند .

عوامل احتمالی قرمز شدن چشم :

*عفونت های باکتریایی؛ عفونت ها یکی از شایعترین علل سینوزیت هستند که می توانند هر بخش از چشم را آلوده کنند . انواع متداول باکتری های ایجاد کننده بیماری چشمی عبارتند از : اشرشیاکلی (E.Coli) ، سودوموناس، پاستورلا، اورئوس ، استرپتوکوک و مایکوپلاسما .

*کلامیدیا؛ که به عنوان تب طوطی نیز شناخته شده است.

*عفونت های قارچی؛ آسپرژیلوس قارچی است که به طور طبیعی در محیط پراکنده بوده و می تواند باعث عفونت های شدید سینوسی و چشمی و برآمده شدن چشم شود .عفونت های قارچی با شیوع کمتر عبارتند از : کریپتوکوکوس و کاندیدا.

*عفونت های ویروسی؛ که شامل پارامیکسو ویروس ، پاکس ویروس و هرپس است.

*کمبود ویتامینA ؛کمبود شدید ویتامینA در رژیم غذایی

*سوزش؛ به علت ذرات معلق گرد و غبار ، دود و اسپری

*نئوپلازی( سرطان ) ؛ تومور می تواند در ملتحمه ، غشای چشمک زن ، درون کره یا پشت چشم ایجاد شود .

*اجسام خارجی ؛ اجسامی که در زیر غشای چشمک زن پنهان شده باشند می توانند باعث قرمز شدن چشم شوند

*تروما؛ زخم هایی که به علت گاز حیوانات پستاندار خانگی ، پرندگان دیگر و پرواز به سمت اشیایی نظیر پنجره و یا آینه ایجاد می شود، از علل شایع ترومای چشمی است

*آلرژی؛ واکنش یا حساسیت شدید به گرد و غبار، کپک ها یا گرده ممکن است باعث قرمزی ملتحمه شود .

تشخیص :

دامپزشک بسته به شدت علایم و زمانی که این مشکل ایجاد شده آزمایشهای تشخیصی خاصی را پیشنهاد می کند . قرمزی چشم مزمن (که چندماه یا بیشتر ادامه داشته باشد) یا عود کننده و یا قرمزی چشم همراه با علایم بیماری تنفسی ممکن است به آزمایش های تشخیصی وسیعی نیاز داشته باشد . دادن تاریخچه کاملی از شروع این مشکل در طوطی به دامپزشک، بسیار مفید خواهد بود . خود را برای شرح دادن موارد زیر به دامپزشک آماده کنید :

* این مشکل از چه زمانی آغاز شده است ؟

* آیا سایر علایم تنفسی مانند عطسه و ترشحات بینی وجود دارد ؟

* آیا این قرمزی فقط در یک چشم ظاهر شده ؟ یا در هر دو چشم ؟ یا ابتدا این قرمزی از یک چشم شروع شده و سپس پیشرفت کرده و در چشم دیگر نیز ظاهر شده است؟

* آیا طوطی سر خود را به شدت تکان می دهد یا بیش از حد خمیازه می کشد ؟ این رفتار را اغلب پرندگانی انجام می دهند که به عفونتهای سینوسی مبتلا هستند.

* شرایط چه تغییری کرده است ؟

* نوع رژیم غذایی طوطی شما چگونه است ؟ آیا با پلتها تغذیه می شود ؟

* آیا طوطی شما اجازه دارد که آزادانه پرواز کند ؟ آیا این احتمال وجود دارد که یک آسیب تروماتیک به چشم وارد شده باشد ؟

* آیا این مشکل طوطی شما با روشن کردن دستگاه های حرارتی خانه آغاز شده است ؟

* آیا در اتاق طوطی شما گرد و خاک وجود دارد و طوطی شما در معرض این گرد و غبار قرار گرفته است؟

* آیا طوطی در معرض اسپری و محرک های شیمیایی محیط قرار گرفته است ؟

* آیا به طور بالقوه در مجاورت پرندگان دیگر قرار گرفته است ؟ آیا او را همراه با طوطی هایی که گرد زیادی تولید می کنند ( کاکادو ، کاسکو و یا ککاتیل ) نگهداری می کنید؟

تست های تشخیصی :

* معاینه کامل فیزیکی

* معاینه کامل چشمی

* رنگ آمیزی قرنیه با فلورسئین ؛ برای یافتن زخم های سطحی

* سنجش میزان تولید اشک با روش تست شیرمر؛ با قرار دادن نوار کاغذی خاص در داخل پلک تحتانی، میزان تولید اشک را در حالتهای مختلف اندازه گیری میکنند.

* اندازه گیری فشار چشم با استفاده از تونومتر؛ عفونت داخل چشم باعث کاهش فشار و گلوکوم باعث افزایش فشار چشم خواهد شد .

* معاینه پلک سوم ؛ بی حس شدن چشم با استفاده از داروهای بی حس کننده موضعی اجازه میدهد که پلک برای یافتن اشیای خارجی برداشته شود .

* نمونه گیری از ملتحمه برای کشت میکروبی و قارچی یا سیتولوژی ( سلول شناسی ) ؛ برای مشاهده انواع سلول ها برای تشخیص عفونت و التهاب.

* نمونه برداری از choanal (سوراخی در سقف دهان )؛ برای کشت میکروب

* نمونه برداری از سوراخ یا حفره بینی برای کشت باکتریایی یا سیتولوژی ( سلول شناسی ) ؛ نمونه ها مستقیما بعد از خارج کردن مواد خشک شده و یا شستشوی بینی با محلول نمکی ( سالین ) یا با خارج کردن برخی از سلول ها، به وسیله یک سوزن نازک از سوراخ بینی برداشته می شوند .

*آزمایش CBCیا شمارش کامل گویچه های خون در حجم معین؛ برای تشخیص عفونت، آلرژی یا التهاب و تجزیه و تحلیل پارامتر های بیوشیمیایی سرم خون . مقدار گلبولهای سفید خون در برخی از بیماری ها افزایش می یابد .مشخصه بسیاری از بیماری های واگیردار مانند کلامیدیا و آسپرژیلوس افزایش گلبولهای سفید خون است.

* آزمایش خون ( سرولوژی ) یا نمونه برداری از choanal ؛ برای تشخیص کلامیدیا. این تست واکنش بدن به ارگانیسمهایی که موجب بیماری کلامیدیا می شود ( آنتی بادی ) و یا واکنش نسبت به حضور ارگانیسم های خودی ( آنتی ژن ) را بررسی می کند.

* پروتئین الکتروفورز؛ بررسی پروتئین های خاص منتشر شده در خون توسط بسیاری از بیماری های واگیردار و بررسی حضور یک پروتئین غیر نرمال در بدن و یا فقدان یک پروتئین طبیعی. بررسی انواع پروتئین های افزایش یافته در هر گردش به دامپزشک در تشخیص این بیماری کمک خواهد کرد.

* سرولوژی یا خون آب شناسی؛ برای تشخیص آسپرژیلوس

* رادیوگرافی ( اشعه ایکس )؛ برای تشخیص عفونت های سینوسی و تخریب استخوان. دامپزشک برای ارزیابی کامل به تصاویر متفاوتی از سر نیاز دارد.در این حالت پرنده باید کاملا بی حرکت باشد بنابراین به بیهوشی عمومی نیاز خواهد بود.

* سی تی اسکن؛جزئیات بیشتری از حدقه چشم ، سینوس ها و استخوانها در اختیار دامپزشک قرار می دهد . این تست در مناطق زیادی انجام نمی شود و بهتر است به یک دامپزشک متخصص مراجعه کنید.

* اندوسکوپی ؛ مشاهده choanal(سوراخی در دهان به سمت حفره بینی ) ، گوش و کیسه های هوا به منظور جمع آوری نمونه برای بافت برداری یا کشت میکروب .با مشاهده مستقیم این ساختارها دامپزشک می تواند شدت بیماری را تعیین کرده، نمونه های دقیق بیشتری جمع آوری و یا اجسام خارجی را خارج کند . این روش معمولا توسط یک دامپزشک متخصص انجام میشود.

درمان :

برای قرمز شدن چشم عوامل بسیاری وجود دارد که جهت درمان مناسب ، باید شناسایی شوند.اگر بیماری هایی که می توانند باعث آسیب شدید چشم و سینوس ها شوند مانند آسپرژیلوس و عفونتهای باکتریایی و یا نئوپلازی (سرطان) دلیل قرمز شدن چشم باشند طوطی بایدکاملا بستری شده و تحت درمان درازمدت قرار بگیرد. از سوی دیگر طوطی های مبتلا به بیماری چشمی درصورتی که هیچ علایم دیگری نداشته باشند می توانند به طور سرپایی درمان شوند .

تا زمانی که تشخیص تکمیل شود ممکن است نیاز باشد که علایم ظاهر شده در طوطی درمان گردد مخصوصا اگر مشکل شدید باشد.درمانهای زیر در برخی از موارد( نه در همه موارد ) ممکن است برای پرندگانی که دچار قرمزی چشم شده اند قابل اجرا باشد .اجرای این موارد ممکن است باعث کاهش علایم و آرام تر شدن طوطی شود.

* خارج کردن هر گونه شی خارجی؛ از طریق شستشوی چشم و یا با استفاده از پنس ( انبرک ) باعث تسکین درد خواهد شد .

* درمان با آنتی بیوتیک یا ضد قارچ؛ به دو صورت سیستمیک ( از طریق دهان یا تزریقی ) و موضعی از طریق چکاندن مستقیم آنتی بیوتیک ها به داخل چشم انجام می شود . غالبا این درمان تا چند هفته و در صورت ابتلا به آسپرژیلوس تا ماه ها ادامه خواهد داشت.بسیاری از درمانها ممکن است به صورت تزریقی صورت گیرد .

* پاک کردن حفره بینی و سینوس ها از چرک ها یا ترشحات خشک شده ؛ که معمولا با شستشوی بینی با محلول نمکی (سالین) انجام می شود.اگر مواد خشک شده وجود داشته باشد میتوان با استفاده از پنس (انبرک) آن را خارج کرد.این فرایند گاهی اوقات به بیهوشی عمومی نیاز خواهد داشت.

* عمل جراحی برای خارج کردن تومور؛ تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. گاهی اوقات ممکن است تومور به طور کامل خارج شود و بهبودی کامل حاصل گردد که این امر احتمالا فقط در صورت کوچک بودن و خوش خیم بودن تومور اتفاق خواهد افتاد. برای درمان ممکن است نیاز باشد که چشم به طور کامل خارج شود.اکثر سرطانهای چشمی بدخیم و مهاجم هستند .این تومورها بسیار مخرب بوده و نمی توانند به طور کامل خارج شوند.خارج کردن جزئی( خارج کردن بخشی از تومور )به طور موقت طوطی را آرام می کند و بافت خارج شده تشخیص را راحت تر خواهد کرد ( نمونه برداری) .

نکته ۱: بیماری هایی که باعث آسیب شدید حدقه چشم و سینوس ها می شوند مانند نئوپلازی (سرطان) یا آسپرژیلوس(عفونت قارچی)با وجود تلاش برای درمان ممکن است کشنده باشد.

نکته ۲ : اگر طوطی دچار کم آبی شده باشد باید مورد آب درمانی قرار بگیرند که از طریق تزریق زیر پوستی و وریدی صورت می گیرد.


برای سوزش و خارش خفیف ملتحمه و جلوگیری از بروز مشکلات در آینده می توان محیط را با رعایت موارد زیر اصلاح کرد:

* خارج کردن محرکهای محیطی مانند گرد و غبار ، دود سیگار و گرد طوطی.

* مرطوب کردن هوای محیطی که طوطی در آن نگهداری می شود.

* قرار دادن دستگاه تهویه هوا در محیط نگهداری طوطی الزامی است.

* فراهم کردن رژیم غذایی با کیفیت و غنی از ویتامین.

اگر طوطی علایم شدید تری مانند سختی تنفس ، بی حالی و بی اشتهایی از خود نشان دهد ، ممکن است نیاز باشد برای مراقبت ۲۴ ساعته بستری شود .

مراقبت در خانه :

اگر قرمزی چشم طوطی بدون ظاهر شدن سایر علایم ، افزایش یابد ؛ می توانید اقدامات زیر را انجام دهید :

* طوطی خود را به محیطی عاری از گرد و غبار منتقل کنید.

* طوطی خود را در اتاقی جداگانه و به دور از طوطی هایی نظیر ، ککاتیل ، کاکاتو و طوطی خاکستری نگه دارید .

* در اطراف طوطی خود سیگار نکشید.

* هوای محل نگهداری طوطی خود را با دستگاه تصفیه هوا ، تصفیه کنید.

* اگر طوطی شما از گونه های گرمسیری نظیر آمازون و ماکائو باشد باید رطوبت کافی در محیط ایجاد کنید .

* پس از مراجعه به دامپزشک ، تمامی دارو ها را طبق دستور دکتر مصرف کنید . حتی پس از رفع علایم نیز نباید مصرف داروها را قطع نکنید .

اگر بهبودی حاصل نشد به دامپزشک خود گزارش دهید . درصورت وخیم تر شدن قرمزی چشم و ظاهر شدن علایم دیگر ، فورا به دامپزشک خود هشدار دهید .

مترجم : سپیده

منبع : www .parsipet.ir

(Self feather plucking) پرکنی:

دکتر کیهان کاشانچی : مطالبی را که در ذیل مطالعه می فرمایید، صرفا نظرات شخصی اینجانب “دکتر کیهان کاشانچی لنگرودی” می باشد که براساس تجربیات شخصی و با توجه به مباحث علمی مطرح شده است. ضمن اینکه تمامی نظرات سایر دوستان برایم محترم می باشد.

عارضه ریزش پرها یکی از مهمترین بیماریهای طوطی سانان می باشد، بطوریکه یکی از متداولترین نگرانیهای علاقه مندان اینگونه پرندگان را تشکیل می دهد. در واقع این بیماری علت مراجعه بسیاری از دارندگان طوطی ها را به دامپزشک تشکیل می دهد.

بر خلاف باور عمومی که عارضه ریختن پرها را تنها بدلایل عوارض عصبی می دانند، عوامل بسیاری می تواند باعث این مشکل در پرنده شود. در واقع در اکثر موارد ترکیبی از چند عامل باعث ریزش پرها و حتی عارضه پرکنی می شود. به این معنی که بسیاری از عوامل عصبی که طوطی ها دچار آن می شوند در اصل به علت یک بیماری دیگر می باشد که باعث عصبی شدن حیوان شده است.

علل ریزش پرها:

۱-عوامل تغذیه ای: این عارضه به همراه بیماریهای سیستماتیک باعث بروز علائم که بصورت خطوط افقی بر روی پرها دیده می شوند. در اثر کمبود انواع ویتامینها، اسیدهای آمینه ضروری و کلسیم و فسفر می تواند باعث رشد ناقص و غیر طبیعی گردد. اینگونه پرها به راحتی می شکنند. همچنین این عوارض می توانند باعث بروز استرس در طوطی ها گردند.

۲- انگلهای خارجی: یکی از مهمترین علت پر کنی، انگلهای خارجی تشکیل می دهند که شامل جرب ها(جربهای اپیدرموپتید) و شپشها می باشند که باعث بروز آسیب به خود پرها و خارش شوند. همچنین دو جرب دیگر وجود دارد که یکی از آنها درمانیسوس یا همان جرب قرمز می باشد و دیگری اورنیتونیسوس است که هر دوی آنها خون خوار بوده و باعث آزوردگی جانور می باشد. باید به این نکته توجه داشت که درمانیسوس تنها در هنگام شب فعال می باشد و اقدام به خونخواری می کنند و در طول روز در نواحی نزدیک طوطی مخفی می شود، در نتیجه نمی توتن آنها را در طی روز مشاهده نمود ولی جرب اورنیتونیسوس در کل روز بر روی بدن پرنده زندگی می کنند. پرنده هم بدلیل احساس خارش و هم عصبی شدن، باعث عارضه پرکنی می شود.

۳- انگلهای داخلی: یکی از مهمترین انگلهای داخلی می توان به ژیاردیا اشاره نمود.

۴- جراحات پوستی: درماتیتها، زخم ها، اروزیون ها و عوامل التهابی می تواند باعث ریزش پرهای ناحیه گردند و در پاره ای از موارد باعث کندن پرها توسط خود پرنده و یا تحریک سایر طوطیهای هم قفس شود. .

۵- عوارض مربوط به تولید پوسته و پودر: البته می بایست به این نکته توجه داشت که تولید پودر تا حدی در برخی از نژادها مانند کاسکو و کاکادوها طبیهی است و اگر وجود نداشته باشد نشانه یک بیماری مهم به نام عفونت سیرکوویروسی می باشد. افزایش تولید پوسته هم می تواند به علت خشک و فلسی بودن پوست به علت وجود دستگاهای حرارتی ، عدم حمام دادن، کمبود ویتامینها مخصوصا ویتامین آ، عفونتهای ثانویه باکتریایی، ویروسی و قارچی مانند کاندیدیا و آسپرژیلوس رخ دهد.

۶- درگیریهای اندام داخلی و بیماریهای ویروسی و باکتریایی: از جمله این عوامل می توان به کولیک، بیماری اتساع پیش معده، التهاب کیسه های هوایی، کم کاری تیروئید و بیماریهای تولید مثلی اشاره نمود. همچنین در اثر بیماری پسیداکوزیس که باعث افت کیفیت پرها گردد.

۷- عوامل ژنتیکی: از جمله این عوامل می توان به رشد غیر طبیعی پرها به طور ژنتیکی اشاره نمود.

۸- آلرژی: طوطی ها هم میتوانند مانند انسها به برخی از عوامل محیطی به صورت تنفسی، تماسی و یا تغذیه ای حساسیت داشته باشند که می تواند فصلی و یا دائمی باشد.

۹- مسمومیت با فلزات سنگین: از مهمترین اینگونه مسمومیتها می توان به مسمومیت با سرب اشاره نمود که می تواند در اثر زنگ زدن میله های قفسهای بدون کیفیت و یا در اثر خوردن روزنامه ها رخ دهد.

۱۰- اصلاح نامناسب پرها: این عارضه بیشتر به دلیل قیچی کردن نامناسب پرها توسط افراد غیرحرفه ای رخ می دهد. در نتیجه آن لبه های پرها نامنظو می باشد که می تواند باعث تحریک خود حیوان و یا سایر پرندگان هم قفس جهت کندن پرها گردد.

۱۱- آسیب دیدن توسط سایر پرندگان: این عارضا می تواند بیشتر در هنگامی دیده می شود که طوطی های غیر هم نژاد با هم در یک قفس نگهداری شوند مثلا در هنگام جابه جایی. همچنین توسط طوطی هایی که با هم جفت نمی باشند حتی اگر نر و ماده باشند.

۱۲- عوامل تولید مثلی: در برخی از نژادهای طوطی ها مانند طوطیهای برزیلی (مرغ عشقها) برای آشیانه سازی، اقدام به کندن پرها می کنند.

۱۳- عوامل محیطی یا همان استرس: اینگونه عوامل را می توان بعنوان مهمترین و شناخته ترین عامل جهت کندن پرها توسط خودش اشاره نمود. از جمله این عوامل می توان به تغییر محل زندگی پرنده، در هنگام جا به جایی پرنده، استرسهای محیطی مانند جدا کردن جفت، اسباب بازیها و یا آینه، صداها، اشیاء و بدرفتاریها و … اشاره نمود.

پیشگیری:

بی شک مانند تمامی بیماریهای دیگر، بهترین روش، پیشگیری از بوجود آمدن عارضه پرکنی می باشد. روشهای پیشگیری از بروز پرکنی بسیار ساده تر از درمان این بیماری می باشد، چه بسیار از بیماریهای پرکنی که حیوان به هیچ وجه بهبود نیافته و تا حد خودکشی پیشرفت نموده است.

بطور کلی روشهای پیشگیری بصورت ذیل طبقه بندی می شود:

۱-قفس: استفاده از قفس استاندارد بصورتیکه از موادی ساخته شده باشد که رنگ میله های آن به راحتی خراشیده نشده و زنگ نزند. همچنین می بایست به طور مرتب قفسها و ظرفهای آنهارا را با مواد ضدعفونی کننده (در صورت نبود آن از بخارشوی) کاملا پاکیزه نمود. چوب نشیمنگاه را در صورت جویده شدن، تعویض کرد. بهتر می باشد قفس طوطیها هر چند سال یک مرتبه با یک قفس جدید جایگزین نمود. همچنین اینگونه قفسها از بسیاری از عوارض ناخواسته مانند انگلهای خارجی و جراحات پوستی جلوگیری می کند.

۲- تغذیه: طوطی ها برای رشد و نمو و درآوردن پرهای طبیعی و سالم به کلیه دسته های مواد غذایی نیاز دارند که در محیط طبیعی کلیه مواد ضروری مورد تیاز را از منابع مختلفی تهیه می نمایند. این مواد عبارتند از: ویتامینها، پروتئینها واسیدهای آمینه ضروری، مواد معدنی، عناصر کمیاب ، هیدراتهای کربن و چربی ها

در اسارت می بایست تمامی این مواد را در حد مناسب در اختیار طوطی قرار داد. در نتیجه برخلاف نظر بسیاری از دارندگان طوطیها تنها تخمه و یا ارزن به هیچ وجه کفایت نمی کند.

۳-بیماریها:همانطور که قبلا اشاره شد برخی از بیماریها بطور اولیه (مستقیما) و یا بطور ثانویه (بوجود آوردن استرس) باعث بروز عارضه پرکنی می گردند. واکسیناسیون مرتبف منظم و کامل در مورد پرندگانی که در معرض خطر ابتلا قرار دارند مانند پرندگانی که صاحبانشان با پرندگان آلوده زیاد در تماس هستند (مانند صاحبان پرنده فروشیها و یا دکترهای دامپزشک)، پیشگیری از آلودگی های انگلی مانند تجویز دوره ای لوامیزول ، جلوگیری از قرار گرفتن طوطی از کوران هوا و سرد و گرم شدن متناوب، مراجعه مرتب به دکتر دامپزشک جهت چکاپ کامل پرنده، عدم درمانهای خودسرانه و یا توسط افراد غیر متخصص، طی کردن کامل دوره درمان پس از بروز یک بیماری و رعایت سایر عوامل از ای دست، می تواند از بروز عارضه پرکنی جلوگیری نماید.

۴- استرسها: استرسها از جمله مهمترین عوامل در بروز عارضه پرکنی محسوب می شوند که اگر عامل اصلی پرکنی باشند (یعنی مثلا در اثر بیماری ها نباشد) درمان آن بسیار مشکل و گاهی بعید به نظر می رسد. در نتیجه می بایست به نکات ذیل دقت نمود تا طوطی ها دچار عارضه پرکنی ناشی از استرس نشوند.

۴-۱) تغییر محل نگهداری: گاهی اوقات پس از انتقال طوطی از یک محل به محل دیگر دچار استرس می شوند مانند سفر های طولانی و یا ارسال طوطی توسط فروشندگان از شهری به شهر دیگر. برای پیشگیری در اینگونه موارد توصیه می شود حتما از آرام بخشها یا همان آنتی استرسها قبل از حرکت و تا یک الی دو روز بعد از سفر استفاده شود.

۴-۲) دستی کردن طوطی ها: یکی از مهمترین علل پرکنی، عدم توجه صاحب طوطی پس از رام و دستی کردن حیوان می باشد. زیرا طوطی سریعا به صاحب خود وابسته می شود و دوست دارد مرتبا از قفس بیرون بیاید و با صاحب خود بازی کند. دستی کردن طوطی بسیار لذت آور است، ولی اگر شما می دانید که در آینده نمی توانید زیاد به طوطی خود توجه نمایید، بهتر می باشد که طوطی را به اصطلاح زیاد لوس ننمایید.

۴-۳) دور کردن طوطی از عواملی که باعث ترس و استرس حیوان می گردد: مانند دور کردن طوطی از عوامل گرمایشی، صداهای بلند، نورهای زیاد و متحرک (مانند رقص نورها)، اجتناب از نزدیک شدن افراد و یا لوازمی (مانند اسباب بازی خود طوطی و یا میوه کاج) که طوطی از آنها به هر دلیلی می ترسد و عواملی مانند آن.

درمان پر کنی:

مهمترین استراتژی در درمان پرکنی، پیدا کردن عامل اصلی بیماری می باشد. متاسفانه بسیاری از افراد خودسرانه اقدام به درمان این عارضه می نماییند بدون آن که بدانند طوطی به چه علت دچار پرکنی شده است. بطور مثال طوطی پرهای خودش را به علت استرس می کند ولی برای درمان از اسپری ضد انگل استفاده شده است!!!!!!!!!!! طبیعی می باشد که هیچوقت این طوطی بهبود نمی یابد.در نتیجه اگر عامل اصلی پرکنی بیماریهای باکترییایی، ویروسی و یا انگلی می باشد حتما باید آنهارا زیر نظر یک دکتر دامپزشک درمان نمود.

جدا پیشنهاد می کنم جهت استفاده از آنتی بیوتیکها و ضدانگلها (بخصوص ضد انگلهای داخلی مانند آیورمکتین، لوامیزول و پرانزیکوآنتل) حتما و حتما با یک دکتر مشورت نمایید. متاسفانه من خودم زیاد مشاهده کرده ام که افرادی که خود را ماهر می دانند و در واقع هیچ اطلاعی از داروی مورد نظرشان ندارند، اقدام به تجویز دارو می نمایند ولی اصلا نمی دانند که آن دارو را اصلا باید با چه دوزی و به چه مدتی استفاده نمایند. در بسیاری از موارد کسانی که یک دارو را تجویز می نماییند، اصلا قادر به خواندن متن انگلیسی روی ان نمی باشند. روزی یک نفر به من زنگ زد و گفت که ۲۰ روز پیش، کاسکواش که ۴۰ کلمه حرف می زد، دچار اسهال شده بود. صاحب پرنده می گفت اسهالش ابتدا خوب شده ولی دوباره اسهال برگشته و علاوه بر آن پرنده اش خشک شده و نمی تواند پنجه هایش را باز کند و روی چوب بشیند. متاسفانه یکی از پرنده فروشی ها به او داروی انروکین ( یا همان انرفلوکسازین) داده بود. پرنده فروش گفته بود هر روز یک درب بطری حاوی دارو در ظرف آب پرنده بریزد، آنهم به مدت دو هفته!!!!!!!!!!!!! به معنی واقعی کلمه برق از کلم پرید. خوب دیگر برای این پرنده چه می شود کرد. در نتیجه به صاحب پرنده گفتم که لطفا به همان پرنده فروش جهت درمان مجدد پرنده اش مراجعه نماید.

همانطور که می دانید تجویز بیش از حد یک آنتی بیوتیک و یا یک ضدانگل خود می تواند باعث بروز مسمومیت و یا صدمات کلیوی و کبدی گردد. البته ممکن است گاهی همان لحضه عوارض آن مشاهده نشود ولی صدمات ناشی از آن مدتی بعد باعث مرگ طوطی گردد و شما بگویید که طوطی من بدون هیچ دلیلی یک مرتبه مرد!!!!!!!!!در مقابل تجویز دارو با دوز کمتر از حد و یا تعداد روزهای کمتر از یک آنتی بیوتیک می تواند علاوه بر نتیجه نگرفتن از درمان، باعث بروز مقاومت دارویی گردد. در نتیجه در آلودگیهای بعدی، دیگر آن نوع انتی بیوتیک بر روی آن بیماری خاص دیگر موثر نیست.

درمان پرکنی ناشی از استرس:

درمان عارضه پرکنی ناشی از استرس، ممکن است به سادگی و در زمان کوتاه انجام نگیرد. در نتیجه صبر و داشتن حوصله زیاد یکی از اساسی ترین شرط درمان می باشد زیرا ممکن است پروسه درمان ۳ تا ۶ ماه و حتی گاهی تل ۱ سال نیز به درازا بکشد. به همین دلیل همیشه پیشگیری بهتر از درمان می باشد.

۱- یافتن عامل اصلی :

مهمترین اقدام در درمان پرکنی ناشی از استرس، یافتن علت اصلی بروز استرس است. سایر درمانها مانند ایتفاده از داروی آنتی استرس، گردنبندها و یا اسپرهای ضد پرکنی تنها می توانند به روند بهبودی، کمک کنند ولی به هیچ وحه به تنهایی موثر نیستند.

تنها خود شما میتوانید به دکتر دامپزشک کمک نمایید تا علت اصلی استرس را پیدا نماید:

آیا محل زندگی طوطی را تغییر داده اید؟

آیا آرامش طوطی به هم خورده است بطور مثال میزان خواب طوطی کم شده است؟

آیا به تازگی ان را خریداری کرده اید و از صاحبش جدا نموده اید؟

آیا طوطی و یا حیوان خانگی جدیدی خریداری نموده اید و طوطی شما دارد به آن حسادت می کند؟

آیا طوطی را به سفر برده اید و یا از شهری دیگر خریداری کرده اید؟

آیا به او بی توجهی نموده اید مثلا دیگر از قفسش بیرون نمی آورید و یا با طوطی بدرفتاری می نمایید؟

آیا کسی از افرادی که پرنده دسترسی دارند، موجب استرس او می گردند؟

آیا وسیله ای که به آن عادت نداشته را یکمرتبه در اختیارش قرار داده اید؟ مانند اسباب بازیها، آینه و یا حتی تعویض قفس.

آیا وسیله ای که به آن عادت داشته را از او گرفته اید؟ مانند اسباب بازیها، آینه و لوازمی از این قبیل

در نتیجه پس از یافتن عامل اصلی، می توانید شرایط را به حالت قبلی برگردانید و یا تا حد زیادی آن عامل استرس زا را بر طرف نمایید.

۲- استفاده از آنتی استرسها:

اینگونه داروها باعث آرام شدن حیوان می شوند. در نتیجه پرنده دیگر پرهای خود را نمی کند و یا کمتر می کند. ولی همانطور که قبلا نیز اشاره شد، به تنهایی نمی تواند باعث بهبودی طوطی گردد.

۳- استفاده از اسپری های ضد پرکنی:

اینگونه اسپری ها با ایجاد طعمی که برای پرنده غیر قابل تحمل می باشد، باعث جلوگیری از کندن پرها می شوند. مانند آنتی استرسها، اینگونه مواد هم نمی تواند به تنهایی باعث درمان طوطی گردند و به محض قطع اسپری، پر کنی دوباره شروع می شود.

۴- استفاده از گردنبندها:

اینگونه گردنبندها که به اصطلاح کردنبند الیزابت نیز گفته می شود می تواند باعث جلوگیری از کندن پرها می شود. هرچند که به نظر من خود این گردنبند باعث استرس بیشتر طوطی چه در زمان نصب کردنبند و چه بعد از ان می شود. ( من خودم هیچگاه توصیه نمی کنم)

۵- درمانهای حمایتی:

مانند تجویز مولتی ویتامینها، مواد پروتئینی و اسیدهای آمینه، مواد معدنی مخصوصا کلسیم و فسفر و عناصر کمیاب. اینگونه مواد علاوه بر حمایت طوطی در طول دوره درمان، باعث رشد مجدد و سالم پرها می گردند. همچنین اسپری کردن آب بر روی پرها البته بطوری که زیاده روی نشود.

۶-استفاده از لوازم جانبی:

مانند استفاده از اسباب بازیها، تلوزیون یا رادیو و … که باعث سرگرم شدن طوطی شوند.

منبع : http://www.msdpet.com

دکتر کیهان کاشانچی لنگرودی

پرکنی

رای این عارضه راه حل ساده ای وجود نداره چون علت این رفتار پیچیده است .عارضه پرکنی در طوطی های دست آموز و بدون جفت بیشتر است.یکی ازعلل این عارضه می تواند تنها ماندن طوطی به مدت زیاد باشد اگر نمی توانید در طول روز وقت کافی برای طوطی خود بگذارید از خریدش اجتناب کنید.تغذیه نامناسب فقدان ویتامین از دیگر علل این عارضه می باشد اگه طوطی بال خود را بکند و ته آن را بخورد یعنی کمبود کلسیم داره و می خواد این کمبودو از ته بالش تامین کنه.البته پرکنی نباید با پرریزی یا پر آرایی اشتباه گرفته شود.در حالت پرریزی ناحیه کچلی به وجود نمی اید.در بیشتر مواقع کچلی از سینه و زیر شکم شروع می شود.در حالت جدی تر طوطی تمام پدهای در دسترس خودشو می کنه و در نهایت عاری از پر میشه.وجود کنه و شپش هم باعث پر کنی در طوطی میشه که در این صورت و تشخیص آن از اسپری های ضد حشره استفاده کنید.به محض مشاهده پرکنی دست به کار شوید.محیط پرنده را تغییر دهید٬ وقت بیشتری رو باهاش بگذرونید بزارید بیشتر از قفس بیرون بیاد اگه رام نبود با کلمات محبت آمیز باهاش حرف بزنید.اسباب بازی بیشتری در اختیارش قرار بدهید چوب های تمیز بهش بدید تا با جویدنشون وقت بیشتریو  بگذرونه.داروهایی هم وجود داره که در صورت پاشیدن آن روی پرها از کندن آن توسط طوطی جلوگیری می کنه.و با استفاده از داروهایی خاص به رشد سریع پرها کمک کنید.اگه طوطی خود را به تازگی از صاحبش خریداری کردید باید برش گردانید.در نهایت یافتن جفت برای طوطی راه حل نهایی است.غده های چربی مخصوص پرآرایی طوطی که در انتهای پشت و درست در بالای قاعده دم قرار دارد ما تواند در عارضه پرکنی موثر باشد.این غده روغنی از خود ترشح می کند که باعث براق شدن پرها و غیره می باشد گاهی اوقات این منافذ بیسته می شود و باعث خارش شدید و عصبانیت طوطی می شود و نهایت طوطی مبادرت به پرکنی می کند.در درمان پرکنی گردنبند الیزابت هم استفاده می شود.

http://tootiha.blogfa.com

آیا طوطی من بیمار است؟

در طبیعت وحشی پرندگان اصلی ترین دغدغه را دارند:محافظت از خود در برابر درندگان.یک پرنده بیمار یا مجروح اولین هدف درندگان می باشد.به همین خاطر آن ها یاد گرفته اند چگونه بیماری اشان را مخفی کنند.اما هنگامی که پرنده نشانه هایی از بیماری را بروز می دهد به این معنی است که او واقعا بیمار است و بیماری در مرحله حادی می باشد.تشخیص بیماری ها قبل از این که تبدیل به یک بیماری جدی یا منجر به مرگ شود ، بسیار حائز اهمیت است.خیلی وقت ها شنیده ام که پرندگان به طور اتفاقی مرده اند.صاحبان آنها هیچ چیزی راجع به بیماری ها نمی دانستند.خیلی مهمه که رفتار های معمولی طوطی خود را به خوبی بشناسید و بدانید بنابراین به سرعت متوجه رفتارهای غیر عادی و متفاوت در طوطی خود خواهید شد.همچنین مهمه که هر روز غلظت و رنگ مدفوع پرنده را چک کنید بنابراین به سرعت متوجه هرگونه تغییری خواهید شد.در اینجا شما را با برخی تغییرات آشنا می کنم.

تغییر در رفتار:اگه یه پرنده بازیگوش برای مدتی نسبت به سرگرمی هاش و وسائلش بی تفاوت بشه می تونه نشانی از بیماری باشه.

تغییر در غلظت مدفوع:اگر مدفوع طبیعی طوطی که سبز رنگ است وکمی سفیدی در اطراف آن وجود دارد ناگهان بدون هیچ دلیلی سیاه یا آبکی تر شد ،نشانی از بیماری است.به خاطر داشته باشید که رژیم غذایی می تواند باعث تغییر رنگ در مدفوع طوطی شود.بنابراین باید بدانید در حالت عادی و زمانیکه طوطی شما سالم است مدفوعش چه شکلی می باشد.

تغییر در ظاهر پرنده:زمانی است که چشم های پرنده حالتی خسته دارند و پرنده بیشتر از قبل پف می کند و بی حوصله است.

تغییر در فعالیت های پرنده:اگر پرنده شما نسبت به قبل بیشتر می خوابه یا فعالیتش کمتر شده می تونه نشانی از بیماری باشه.اگر پرنده شما برای مدتی طولانی کف قفس می خوابه یا پف می کنه ،این عمل می تونه زمینه را برای پیشرفت بیماری محیا کنه.

خونریزی:همیشه خودتون رو برای خونریزی ناگهانی آماده کنید.محصولات و داروهایی وجود دارد که می توانند جلوی خونریزی را بگیرند.اما حتی اگه جلوی خونریزی را گرفتید حتما به دامپزشک مراجعه کنید.

تماس با گربه ها:اگر گربه ای با طوطی شما تماس پیدا کند حتی اگه خراشی روی پوست ایجاد نکرد،سریعا به دامپزشک مراجعه کنید.گربه ها در حالت عادی باکتری دارند که منجر به مرگ پرنده می شود(اضافه در مورد گربه های خانگی اطلاعی ندارم).

اگر طوطی شما این علائم را داشت هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید یک روز تاخیر می تواند تفاوت بین مرگ و زندگی باشد.

مترجم:مبین    منبع:parrotparrot.com

http://tootiha.blogfa.com

 

دوستان یک نکته بسیار مهم در مورد خرید جوجه کاسکو های چشم سیاه (چه وحشی و چه تکثیری – چه حلقه پا و چه غیر حلقه پا) وجود داره

احتمال مرگ و میر در کاسکو های چشم سیاه حد اقل ۵۰% است

اگر طاقت دیدن این صحنه رو ندارید اصلا و ابدا اقدام به خرید نکنید

علت مرگش هم نه به نگهداری شما مربوطه نه ما.تو راه اغلب به بیماری های ویروسی مثل pbfd – polyoma – newcaslte , … مبتلا میشن و زمانی که دست شما میرسن بعد از ۱ یا ۲ هفته یا بیشتر به طور ناگهانی علائم سرما خوردگی و بیماری و … نشون میدن و بعد از ۲-۳ روز هم میمیرن

پس فراموش نکنید که :

در بهترین حالت ممکنه ۵۰% و یا بیشتر احتمال مرگ جوجه کاسکو های چشم سیاه وجود داره

بهترین و عاقلانه ترین و البته انسانی ترین راه خرید جوجه های چشم دودی و حتی چشم سفیده که احتمال مرگ و میر در آن ها به مراتب پایین تر از چشم سیاه هاست.کاسکو چشم سفید تقریبا مرگ و میرش زیر ۱۰% و در موارد بسیار استثناییه

فراموش نکنید که جوجه های چشم سیاهی که به بیماری های ویروسی مبتلا میشن هیچ راه نجاتی در هیچ کجای دنیا ندارند.سیستم ایمنی بدن این جوجه های کم سن اونقدر در برابر این ویروس ها ضعیفه که در نهایت پرنده میمیره و هیچ کمکی از دست هیچ دامپزشکی بر نمیاد

بنا بر این بهتره از وقوع این مشکلات پیشگیری کنید تا پس فردا همه چیز رو سر دامپزشکان خالی نکنید….هیچ دامپزشکی نمیتونه معجزه کنه.بار ها و بار ها در اثر اشتباهات صاحبان طوطی و کاسکو این پرندگان از بین رفتند و صاحبان آن ها دیواری کوتاه تر از دیوار دامپزشکان پیدا نکردند که جای تاسف داره

بار ها گفتم بازم میگم :

حرف دامپزشک در هر حالتی و تحت هر شرایطی به نظر کلیه فروشندگان و علاقه مندان ارجحیت داره.فراموش نکنید که بی سواد ترین و کم تجربه ترین دامپزشک حد اقل ۷-۸ سال درس خونده و در همه زمینه ها و  مسائل پزشکی و دامپزشکی از با تجربه ترین پرنده باز و فروشنده بیشتر میدونه و میفهمه.این خنده داره که هر کسی از راه میرسه دامپزشک و علم دام پزشکی رو زیر سوال ببره….

موفق باشید

بابک آژیده